Bảo vệ quyền liên quan nhằm tạo môi trường lành mạnh để phát triển công nghiệp sáng tạo

Bảo vệ quyền liên quan nhằm tạo môi trường lành mạnh để phát triển công nghiệp sáng tạo

Chia sẻ bài viết với

 (APPA) “Các nghệ sĩ cần ý thức được rằng với sự ra đời của APPA, hiện đã có tổ chức quản lý tập thể quyền đầu tiên được thành lập, có chức năng và nhiệm vụ đại diện cho giới nghệ sĩ biểu diễn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của mình tại Việt Nam” – Lụât sư Phạm Anh Tuấn, Trưởng phòng Thực thi và Tranh tụng, Văn phòng Luật sư Phạm và Liên danh cho biết: 

          Câu 1: Vì lý do gì mà Văn phòng Luật sư Phạm và liên danh đồng ý đồng hành cùng giới nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc trong việc yêu cầu các đơn vị thực thi quyền liên quan?

Với sự ra đời của Hội bảo vệ quyền của Nghệ sĩ biểu diễn (APPA), VPLS Phạm và Liên danh lựa chọn đồng hành cùng các nghệ sĩ biểu diễn và APPA không những để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của nghệ sĩ, đặc biệt là các quyền liên quan của họ, mà còn nhằm tạo ra một môi trường lành mạnh để phát triển ngành công nghiệp sáng tạo.

Câu 2: Luật sư có thể đánh giá cho công chúng về việc thực thi quyền liên quan trong âm nhạc hiện nay tại Việt Nam?

Trong lĩnh vực âm nhạc, đã có những  tổ chức quản lý tập thể quyền (CMOs) đại diện cho các tác giả có hoạt động khá hiệu quả. Tuy nhiên, quyền tác giả không chỉ bao gồm các quyền của tác giả/chủ sở hữu tác phẩm, mà còn bao gồm các quyền liên quan của nghệ sĩ biểu diễn, tổ chức phát sóng  cũng như nhà sản xuất bản ghi âm. Việc ra đời và hoạt động của một Tổ chức quản lý tập thể quyền như APPA, đại diện cho quyền lợi của các nghệ sĩ biểu diễn đã đáp ứng mong mỏi của giới nghệ sĩ cũng như nhu cầu thực thế của xã hội. Đây chính là tiền đề rất quan trọng trong việc tạo nên một tiếng nói chung cho giới nghệ sĩ biểu diễn, cũng như phối hợp với các cơ quan chức năng trong các hoạt động thực thi, bảo vệ quyền liên quan và các lợi ích chính đáng của các nghệ sĩ, vốn mà một lĩnh vực hoạt động còn đang rất thiếu và yếu trong những năm qua.

Câu 3: Vậy còn hoạt động này ở các nước trong khu vực thì như thế nào?

Nhiều nước trong khu vực đã có các CMOs đại diện cho các nghệ sĩ biểu diễn, hoạt động khá hiệu quả, cụ thể như:

Tại Thái Lan có MPC Music Company Limited là một công ty cấp phép âm nhạc được thành lập vào năm 2003 để cấp giấy phép và kiểm soát thông tin của mình cho quyền cộng đồng và cho các thành viên tổ chức. Music Copyright Thailand Limited (MCT) là tổ chức chủ sở hữu quyền tác phẩm âm nhạc được thành lập vào năm 1994, đại diện cho quốc tế và hơn 200 nhà soạn nhạc và tác giả Thái Lan cho các tác phẩm âm nhạc có bản quyền của các thành viên và các thành viên của khoảng 30 tổ chức nước ngoài liên kết.

Tại Singapore có Composers and Authors Society of Singapore Ltd. (COMPASS) là một tổ chức được thành lập để bảo vệ và phát triển lợi ích bản quyền của các nhà soạn nhạc, tác giả và các nhà sản xuất các tác phẩm âm nhạc và lời bài hát của họ. COMPASS là một công ty phi lợi nhuận quản lý quyền biểu diễn, phát song, phổ biến và sao chép …

Câu 4: Ở Việt Nam đã có trường hợp nghệ sĩ nào đứng ra yêu cầu các đài truyền hình thực thi quyền liên quan cho bản thân chưa?

Mặc dù chưa có những thông tin đầy đủ, việc các nghệ sĩ tự mình thống kê và đề nghị người sử dụng thực hiện nghĩa vụ trả cho nghệ sĩ thù lao từ việc khai thác, sử dụng các quyền này là nhiệm vụ rất khó khăn, nếu không nói là bất khả thi. Thực tiễn tại VN cũng như trên thế giới cho thấy, các nghệ sĩ do phải tập trung vào các hoạt động sáng tạo và biểu diễn sẽ không thể có đủ thời gian, nguồn lực để theo dõi và quản lý một cách có hiệu quả các quyền này. Do đó, mô hình CMOs là một mô hình tổ chức rất phù hợp, đại diện cho các nghệ sĩ, quản lý và bảo vệ một cách có hiệu quả các quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Câu 5: Trong trường hợp các đơn vị sử dụng tác phẩm âm nhạc là các đơn vị nhà nước, chẳng hạn như các đài truyền hình họ cố tình né tránh trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với quyền của nghệ sĩ biểu diễn thì chế tài họ có thể bị áp dụng là gì?

Quyền liên quan của các nghệ sĩ cũng bao gồm các quyền tài sản. Chính vì vậy, việc thỏa thuận về phạm vi, mức độ sử dụng quyền liên quan cũng như mức thù lao hợp lý cho các nghệ sĩ về bản chất là một giao dịch dân sự. Khi một đài truyền hình né tránh trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả tiền cho nghệ sĩ, họ có thể sẽ phải chịu một, một số hay toàn bộ các hậu quả pháp lý xảy đến xuất phát từ việc xâm phạm quyền SHTT của người khác như bị xử phạt hành chính, bị khởi kiện dân sự và phải bồi thường thiệt hại cho chủ thể quyền. Không những có nguy cơ bị xử phạt hoặc phải bồi thường thiệt hại về mặt dân sự, mất mát lớn hơn có thể đến từ việc hình ảnh của đơn vị sử dụng (như các Đài truyền hình, hãng hàng không, tập đoàn viễn thông…) có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi các hành vi xâm phạm của họ bị công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt khi nạn nhân là các nghệ sĩ biểu diễn.

Câu 6: Theo ông thì giới nghệ sĩ Việt Nam phải làm gì để giành lại những quyền lợi chính đáng này?

Để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng đó, các nghệ sĩ cần nhanh chóng:

+ Tìm hiểu và ủy quyền cho APPA, Tổ chức quản lý tập thể quyền của nghệ sĩ để APPA thay mặt và bảo vệ quyền lợi của nghệ sĩ.

+ Cập nhật cho APPA các cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình mà mình tham gia biểu diễn, kèm theo các bản ghi gốc và tài liệu liên quan

+ Khi ký kết hợp đồng dịch vụ biểu diễn, lưu ý sử dụng đúng điều khoản mẫu của APPA nhằm bảo lưu, nắm giữ các quyền liên quan của nghệ sĩ sau khi chương trình biểu diễn kết thúc, đặc biệt là tránh việc ký các hợp đồng bất bình đẳng, vô hình chung tạo điều kiện cho các chủ thể khác nhau (các Đài truyền hình, các hãng viễn thông, các nền tảng internet, các hãng hàng không, khách sạn…) khai thác các quyền liên quan trong tương lai nhằm mục đích thương mại.

Vâng xin cảm ơn ông./.

APPA

Chia sẻ bài viết với

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Chịu trách nhiệm nội dung: NSND Thanh Hoa - Chủ tịch APPA ® Bản quyền thuộc về APPA, trích dẫn đề nghị ghi rõ nguồn